15 Ağustos 2009 Cumartesi

MİLENYUM



















ONLİNE EHLİYET DENEME SINAVLARI (MOTOR,İLKYARDIM,TRAFİK)

ASIL DOSYA 20-25 SANİYE İÇİNDE İNECEKTİR.LÜTFEN SLAYT BELİRENE KADAR BAŞLIK EKLE VE ALT BİLGİ ALANINA YAZI VS EKLEME YAPMAYINIZ. DAHA SONRA MOUSLA İLERLEYEREK SORULARI İNCELEYEBİLİRSİNİZ.
MOTOR
İLKYARDIM
TRAFİK


EĞİTİM ARAÇLARIMIZ



İLKYARDIM DERSİ


İLK YARDIM NEDİR?
Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ilkyardım denir.
İLK YARDIM UYGULAMASINDA KESİNLİKLE İLAÇ KULLANILMAZ.
İLK YARDIMDA AMAÇ NEDİR?
1.Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama 2.Durumun kötüleşmesini engelleme 3.İyileşmesini kolaylaştırma
İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE SORUMLULUKLARI NEDİR?
1.Sakin ve telaşsız olmalı. 2.Hastayı sakinleştirmeli. 3.Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike olup olmadığını belirlemeli. 4.Kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalı. 5.Çevredeki kişileri,sağlık kuruluşları,itfaiye ve güvenliğe haber vermeleri için organize etmeli. 6.Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk yardıma başlamalı. 7.Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşmasını sağlamalı.
İLK YARDIMIN ABC'Sİ NEDİR?
A.Soluk yolunun açılması. B.Solunumun düzeltilmesi. C.Dolaşımın etkinliğini sağlama.
SOLUK YOLU NASIL AÇILIR?
1.Ağızda toz toprak,kırık takma diş ve yabancı cisimler varsa çıkarılır. 2.Bilinci kapalı kişilerde dil arkaya düşüp havayolunu tıkayabilir.Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı kaldırılarak soluk yolu açılır.
SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR?
(YAPAY SOLUNUM)
Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum uygulanmalıdır. 1.Hasta sert bir zemine yatırılır. 2.Ağız içi temizlenerek varsa yabancı cisimler çıkarılır. 3.Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe arkaya itilir. 4.Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun kapatılır.Burundan solunum yapılacaksa ağız kapatılır. 5.Derin bir soluk alınıp,solunum yaptırılacak kişinin ağzına (yada burnuna) ağız yerleştirlir. 6.Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk verilir.
DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ NASIL SAĞLANIR?(KALP MESAJI)
1.Kalp durmuşsa hemen kalp mesajına başlanır. 2.Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz çökülür.
YARA İÇİNDEKİ YABANCI CİSİM,KEMİK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.
3.Göğüs kemiğinin(iman tahtası)üçte bir alt ucuna bir elin ayası sıkıca yerleştirilir,diğer elin ayası bunun üstüne konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir. 4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm bastırılır. 5. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir. BAYILMALARDA UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI
1.Elbiseleri boyundan,göğüsten ve karından gevşetilir. 2.Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir yerde sırtüstü yatırılarak,ayakları yukarı kaldırılır ve sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başının altına yastık konmaz. 3.Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. (Amonyak vb.) 4.Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi beklenir. 5.Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar verilmelidir.
GÖĞÜS YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Yaralı,yarı oturur duruma getirilir 2.Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan sarılır 3.Kazazedenin ısı kaybı önlenir. KARIN YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez. 2.Yaralı başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır 3.Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el sürülmez.Genişbir gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak basınç yapmadan organların üzerine örtülür. 4.Yaralı zaman geçirmeden sevkedilir..
EGZOS ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM
1.Hasta derhal temiz havaya çıkarılır. 2.Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum yaptırılır. 3.Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken hastalara suni solunum tatbik edilir. 4.Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü örtülür. 5.Hasta en seri şekilde sağlık merkezine gönderilir.
SİNDİRİM YOLU İLE OLAN ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM
1.Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için hastalara;süt,yumurta akı,nişasta solisyonlu su içirilir 2.Kusmasına yardım edilir. 3.Asitle olan zehirlenmelerde,hasta hiçbir zaman kusmaya zorlanmaz.Su ve süt yumurta akı karıştırılarak içirilir. 4.Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4 oranında sirke ile hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu içirilir.
KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir. 2.Yara üzerine temiz gazlıbez,mendil veya çamaşır parçası konur ve sıkıca bastırılır. 3.Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı kısmına bandaj uygulanır.
BURUN KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir. 2.Hasta burun üzerine basınç yapar 3.Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla sümkürmez.
BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ.
ELEKTİRİK ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar. 2.Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir.Bu yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz 3.Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan kurtarılır. 4.Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa kalp mesajına başlanır. 5.Yanık varsa soğuk su ile yıkanır. KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez. 2. Kanama varsa durdurulur. 3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler kullanılabilir.) 4.Açık kırık varsa(kırık uçları görülüyorsa)kırık kemik parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar yerleştirilmeye çalışılmaz.Yara üzerine temiz bir gazlıbez kapatılır.
YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır. 2.Hastanın takıları çıkartılır.(Daha sonra oluşabilecek şişler nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.) 3.Oluşan kabarcıklar patlatılmaz. 4.Yanan kısımların üzeri temiz gazlıbezle kapatılır hiçbir şey sürülmez. 5.Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir. YANIK YÜZEYİNE DİŞ MACUNU,SALÇA,YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE SÜRÜLMEMELİDİR. YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanama varsa kontrol edilir. 2.Yaranın kirlenmesi önlenir. 3.Varsa kopan parça korunur.(Islak bir gazlı beze sarılıp bir naylon torbaya konulur,bu torba da içi buz dolu başka bir torbaya konulur.)
İLKYARDIM BİLGİSİ DENEME SINAVI SORULARI
1-İlk yardımın amacı aşağıdakilerden hangisidir?
a)Yaralının hayatını kurtarmak.
b)Yaralıyı iyileştirecek tedaviyi yapmak.
c)Olay yerine polis çağırmak.
d)Yaralıya ilaç vermek.
2-Aşağıdakilerden hangisi sürücülere ait trafik kazası sebeplerinden birisidir?
a)Aracın bozuk yolda kullanılması.
b)Aracın arıza yapması.
c)Soğuk havada araç kullanılması.
d)Kural dışı araç kullanılması.
3-Sürücüler neden ilk yardım bilgi ve becerisine sahip olmalıdır?
a)Genel kültürlerini arttırmak için.
b)Hastalara iyileştirecek tedavi uygulamaları için.
c)Trafik kazalarına ilk müdahale edebilecek kimse oldukları için.
d)Araçlarını daha güvenli bir şekilde kullanabilecekleri için.
4-Omurga yaralanması olan kazazedede aşağıdakilerden hangisi görülür?
a)Mide bulantısı.
b)Hasar olan bölgelerden aşağıda hissizlik.
c)İlgili bölgede fazla hareketlenme.
d)Aşırı heyecan.
5-Aşağıdakilerden hangisi solunum ile ilgilidir?
a) Karaciğer-Mide
b) Akciğer-Gırtlak
c) Kalp-Damar
d) Beyin-Sinirler
6-Yaralıyı araçtan çıkarırken aşağıdakilerden hangisine dikkat edilir?
a)Yaralıda baş ağrısı meydana gelmemesine,
b)Yaralıda bilinç kaybı olmamasına,
c)Yaralının omurga ekseni düzlüğünün bozulmamasına,
d)Her zaman önce ayak tarafının çıkarılmasına.
7-Kaza yapan bir araçta devrilme tehlikesi belirgin olarak görülüyor ve araç sallanıyorsa kazazede araçtan ne zaman çıkarılmalıdır?
a)Hemen çıkarılmalıdır.
b)İlk yardımcı kendi güvenliği ile aracın devrilmesini önledikten sonra kazazedeye müdahale etmelidir.
c)Aracı sağlama almaya gerek yoktur.
d)Kaza yeri hemen terk edilmelidir.
8-İlk yardım çantası hangi araçlarda bulundurulmalıdır?
a)Her çeşit araçlarda bulundurmak zorunludur.
b)Sadece büyük araçlarda bulundurmak zorunludur.
c)Sadece şehir dışında yolcu taşıyan araçlarda bulundurmak zorunludur.
d)Motorlu bisiklet,motosiklet ve iş makinesi dışındaki motorlu araçlarda bulundurmak zorunludur.
9-Solunumu duran bir insanda aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenir?Nabız hissedilmez.Kalp atışı hızlanır.Göğüs hareketleri olmaz.Solunum sayısı artar.
10-Bayılma sonucu bilinci kaybolmuş insana solunum yolunun tıkanmaması için aşağıdakilerden hangi pozisyon verilir?
a) Oturuş b) Yüzükoyun yatışc) Sabit yan yatış d) Sırt üstü yatış
11-Hangisi vücudumuzdaki dokulara örnektir?a) Stoplasma b) Hücre zarıc) Hücre çekirdeği d) Kas
12-Bebeklerde soluk yoluna herhangi bir cisim kaçması halinde ilk yardım olarak aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?a)Ayak bileklerinden tutularak,baş aşağı sallandırılır,sırtına hafif vurulur.b)Sert bir yere sırt üstü yatırılır ve göğsünden bastırılır.c)Hiçbir şey yapılmadan hastaneye götürülür.d)Derhal ağzından hava verilir.
13-Ağız - burun çevresi kanamalı yaralılarda solunum durması söz konusu ise hangi çeşit suni solunum yapılır?a) Holger-Nielsen metodu b) Ağızdan ağızac) Kalbin düzenli çalışmasını d) Hastanın kendinde olmasını
14-Aşağıdakilerden hangisi kanamayı azaltmada doğru yöntemdir?a)Kanama yerine tentürdiyot dökmek.b)Kanama yerine tütün veya buz basmak.c)Kanama yerini kalp seviyesinden yukarıda tutmak.d)Kanama yerini kalp seviyesinin altında tutmak.
15-Aşağıdakilerden hangisinin turnike uygulama malzemesi olarak kullanılması tercih edilmelidir?a)5-6 cm eninde elastik bandajb)50 cm uzunluğunda ince kablo c)50 cm uzunluğunda ince iplikd)5-6 cm genişliğinde metal malzeme
16-Aşırı kanama sonucu oluşan şok en çok hangi sistemin yetersizliğini ortaya çıkarır?a) Sinir sistemi b) Hareket sistemic) Sindirim sistemi d) Dolaşım sistemi
17-Arı sokmalarında iğnenin girdiği bölgeye hangisi sürülmemelidir?a) Amonyak b) Karbonatc) Tentürdiyot d) Limon
18-Aşağıdakilerden hangisine sürücü belgesi verilebilir?a)Tek gözü görmeyenlere. b)Renk körü olanlara c)Tavuk karası (gece körü) olanlara.d)Gözlük veya lens kullananlara
19-Can kurtarana bindirilirken yaralının yönü nasıl olmalıdır?a)Ayakları önde olacak şekilde.b)Baş kısmı önde olacak şekilde.c)Yaralının isteğine göre değişir.d)Yaranın çeşidine göre değişir.
20-Boyun omurlarından yaralanan hastaya hangisi yapılmaz?a)Yaralının önce soluk yolunun açık olup olmadığına bakılır açık değilse önce solunum yolu açılır. b)Yaralı sırt üstü sert bir tahta veya sedyenin üstüne yatırılır.c)Yaralı ayağa kaldırılır.d)Yaralının sedyeye yatırılmasında 3 kişi gereklidir.
21-Acil yardım haberleşmesinde iletilecek mesaj nasıl olmalıdır?a) Kısa,öz,anlaşılır. b) Ayrıntılı,açıkça.c) Yazılı. d) Şifreli.
22- Kaza yerinde aşağıdakilerden hangisi ilk önce taşınmalıdır?a)Burkulma ve çıkığı olanlar. b)Turnike uygulananlar. c)Şoka girenler.d)Ölüler.
23-Eklemlerin aşırı zorlanmasına bağlı olarak eklem bağlarının ve yüzeylerinin zedelenmesine ne ad verilir? a) Kırık b) Çıkık c) Burkulma d) Yaralanma
24-Aşağıdakilerden hangisi çıkıkta görülen bir bulgu değildir?a) Şişme,morarma b) Bulantı c) Ağrı d) Şekil bozukluğu
25-Kırıklarda ilkyardım sırasında atel uygulanmasının amacı nedir?Kırıklı bölgeyi hareketsiz hale getirmek.Kırıkları yerleştirmek.Açık kırıklarda kanamayı durdurmak.Ağrıyı dindirmek.
26-Aşağıdakilerden hangisi atel olarak kullanılmaz?a) Gazete b) Kalem c) Tahta parçası d) Bez 27-Yanık yarası olan bir kazazedenin yarası üzerine aşağıdakilerden hangisi uygulanır?a) Diş macunu sürülür b) Yoğurt sürülürc) Salça sürülür d) Buz tatbik edilir
28-Açık yaralanmada ilk yapılması gereken işlem aşağıdakilerden hangisi olmalıdır?a)Kalp masajı yapılır.b)Varsa kanama ve şok önlenir.c)Yaranın üzeri tentürdiyotla temizlenir.d)Olay yerine hekimin gelmesi beklenir.
29-Açık yaralarda ilk yardım önlemi olarak aşağıdakilerden hangisi uygulanır?a)Yara üzerine tentürdiyot dökülerek ,kanama durdurulur.b)Yara üzerine merhem sürülerek,mikroplanması engellenir.c)Yara üzerine pamuk kapatılarak,dış etkilerden korunur.d)Temiz sargı bezi ile sarılarak,yara dış etkilerden korunur.
30-Omurların kırılmasıyla hasar görecek vücudun bir bölgesinde kalıcı felç oluşumuna yol açan organımız hangisidir?a)Kaburga kemiğib)Kalça kemiğic)Kol kemiğid)Omurga kemiği

MOTOR BİLGİSİ

MOTOR VE ARAÇ TEKNİĞİ
Motorun tanımı ve çalışma prensipleriYakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren makinalara motor denir.
Yakıtlarına göre motorlar, Dizel-Benzin-LPG li olmak üzere ayrılırlar. Benzinli motorun yakıtı benzin; Dizel motorun yakıtı Mazot (motorin); LPG'li motorun yakıtı ise LPG gazıdır.
Silindir diziliş sekillerine göre motorlar sıra tipi, v tipi, yıldız tipi, boksör tipi şeklindedir.
Sogutma sistemine göre motorlar, su sogutmali ve hava sogutmali diye ikiye ayrilir.
Yanma sistemine göre motorlar, içten yanmali ve distan yanmali diye ikiye ayrilir. Araçlardaki motorlar içten yanmali motorlardir. Içten yanmali motorlar ise, mazot, benzin ya da motorin yakarlar.
Motorlar, çalisma zamanlarina göre, iki zamanli ve dört zamanli motorlar diye ikiye ayrilir.
Benzinli motorlarda atesleme, sikistirilmis benzin-hava karisiminin buji ile ateslenmesi ile olur.
4 zamanli motorlarda 4 zaman, sirasi ile söyledir: Emme, sikistirma, atesleme (veya genisleme; is zamani da denir), egzost.
Enkektörlerden püskürtülerek atesleme yapilan motorlarda yakit olarak motorin kullanilir.
Katalitik konvertör kullanilan araçlarda yakit olarak, kursunsuz benzin kullanilir.
Bir motorun bazi parçalari sunlardir: mars motoru, piston, segman, piston kolu, silindir kapagi, supap kapagi, eme manifoltu, egzost manifoltu, silindir gövdesi, silindir gömlegi, karter, conta, külbütör, emme supapi, ekzost supapi, supap itecegi, krank mili, kam mili, volan dislisi, eksantrik dislisidir.
Dizel motorda ise bunlarin disinda, mazot pompasi (enjeksiyon pompasi) ve enjektör de bulunur.
Benzinli motorlarda, üsttekilerin disinda karbüratör, benzin pompasi, buji, disribütör, bobin vardir.
ATEŞLEME SİSTEMİ
Benzinli motorun atesleme siteminin bazi önemli parçalari sunlardir:
Akü, kontak anahtari, endüksyon bobini, distribütör, buji ile distibütör içinde bulunan platin takimi, alçak yüksek gerilim kablolari kondansatör, tevzii makarasidir.
Bezinli motorlarda bujinin görevi ateslemeyi saglamaktir. Benzinli motorlarda bulunan distribitörün en önemli görevleri endükdiyon bobininden gelen yüksek voltaji bujilere dagitmanin yanisira, pilatin ve meksefe yardimiyla yüksek voltajin olusumunu saglamak, ayrica tevzii makarasiyla da elektrik dagitimini saglamaktir.
Endüksiyon bobini aküden gelen voltaji 15.000 - 25.000 volta çikarir.
Bijilere atesleme sorasna göre akim dagitan distribütördür. Motor çalismazken kontak anahtari, atesleme durumunda açik unutulursa platin ya da bobin yanabilir.
Aracin belirli bir km.'sinden sonra bazi parçalari degismelidir. Bunlardan biri platin ve bujidir. Atesleme sistemi ayarlarindan biri buji ayari ve digeri ise platin ayari ile avans ayaridir.
Platin meme yapmis ise meksefe (kondansatör) yanabilir. Platin meme yaparsa zimparayla temizlenir.
Motorun çalismasi sarsintili ise, sebebi buji kablolarindan birinin çikmis olmasi olabilir.
Benzinli bir motorda normal yanma olmamasinin sebeplerinden biri bujilerin normal etesleme yapmamasi,
bir digeri de platin ayarinin bozuk olmasi ayrica bujilerin kurum baglanmis olmasidir.
Bujiler ayarsiz ve asinmis ise motor çekisten düser.
Buji ayarlari yanlis yapilmis bir aracin egzost dumani siyahtir.
Motorun egzostundan siyah duman çikmasi durumunda karisim orani da kontrol edilmelidir.

YAKIT SİSTEMİ
Benzinli motorun yakit sisteminin parçalarindan bazilari sunlardir:
yakit deposu, yakit pompasi, yakit göstergesi, karbüratör, hava filtresi, emme manifoltu.
Dizel motorun yakit sisteminin parçalarindan bazilari sunlardir: yakit deposu, besleme pompasi, mazot filtresi, enjeksyon pompasi, enjektör, isitma kizdirma bujileri, yakit göstergesi.
Hava filtresinin görevi, karbüratöre giren havayi süzmek ve ve sessiz emis saglamaktir. Hava filtresinin tikanmasini önlemek için basinçli hava ile temizlemeliyiz. Öte yandan, hava filtresi tikali olan motor zengin karisimla çalisor. Filtre yine de temzilenmeden motor hala çalistirilirsa motor bogulur.
Karbüratör, emme manifoltu üzerindedir ve sadece benzinli motorlarda olur. Benzin-Hava karisimini ayarlar. Karbüratörin karistirma orani 1/15'tir.
Jinkle devresinin görevi, soguk havalarda motorun çabuk çalismasini saglamaktir. Jinkle devresi karbüratörde bulunur. Jinkle kelebegi, karbüratörün hava giris deligi önünde bulunur.
Yag filtresi yagi süzer ve temizler.
Silindir içindeki yanmis gazlar egzost manifoldu ile disari atilir.
Egzost susturucusu, basinçli olarak çikan yanlis gazlarin sesini azaltir. Eger aracin egzostundan fazla ses çikiyorsasusturucu patlak olabilir.
Supap ayari, en önemli motor ayarlarindan biridir. Soguk ve sicak ayar olarak ikiye ayrilir.
Bir araci kis sartlarina hazirlarken en önemli noktalardan biri hava filtresini kislik pozisyona almak ve otomatik jinkle kislik pozisyonuna çevirmektir.
Araçta yakit ikmali yapilirken motor stop edilir.
Ayagimizi gaz pedalindan çeksek bile motorun hala çalismasini saglayan devre rölanti devresidir.
Yakitin içinde toz-su-pislik vs. varsa motor tekleyerek çalisir.
Yakit sistemi ayarlarindan biri rölanti ayaridir.
Bogulmus bir motoru çalistirmak için gaz pedalina sonuna kadar basilarak mars yapilir.
Motor isinica stop ediyorsa karbüratöre de bakilmalidir.
Araç kulanirken yakit tasarrufu için
hava filtresi temizlenmeli,
Karbüratör ayarlari yapilmali,
Jinkle devresi açik unutulmamalidir,
Rölanti yüksek olmamalidir,
Eskimis bujiler temizlenmeli,
Lastik hava basinçlari normal olmalidir,
Fren ayarlarinin siki olmamasi,
Uygun viteste gidilmesi,
Debriyaj kaçirmasi olmamalidir,
Saatte 90/100 km hizin geçilmemesi
gerekmektedir.
Aracin fazla yakit yaktigini anlamak için eksozuna bakilir. Eger egzost rengi siyahsa fazla yakit yakiyor olabilir.

YAĞLAMA SİSTEMİ
Yaglama sisteminin parçalari:
Karter-yag pompasi,
Filtre,
Gösterge,
Seviye çubugu,
Yag kanallaridir.
Motorda yagin bazi görevleri:
Sürtünmeyi azaltmak,
Asinmayi önlemek,
Silindir ve segmanlar arasi boslugu doldurup sizdirmazligi saglamak,
Sogutmaya yardimci olmak,
Asinmadan dolayi olusan pislikleri temizlemektir.
Karterin önemli görevlerinden bazilari:
Motor blogunun altini kapatmak ve yaga depoluk etmektir.
Araçta motor yagi kontrol edilirken kontak anahtari kapatilir ve 4-5 dakika beklenir. Yag ölçümü yapilirken araç düz durumda olmalidir. Yag seviyesi yag çubuguyla ölçülür, ve yagin seviyesi yag çubugunun iki çizgisi arasinda olmalidir. Yag seviyesi normalin çok altinda iken motor çalistirilirsa motor isinir ve yanar.
Motor yagi degistirilirken motor sicak olmalidir.
Motorlarda genellikle 20-50 W numara motor yagi kullanilir. Motorun yagi karterin altindaki tapa açilarak bosaltilir. Yeni motoryagi ise süpap muhafaza kapagi üzerindeki kapaktan doldurulur.
Motor yagi ve yag filtresi belli km'lerde mutlaka degistirilmelidir.
Motorda yag basinci yoksa,
yag yok,
filtre tikali,
yag pompasi arizali,
ya da yag müsiri arizali olabilir.
Motorun yag eksiltmesinin sebeplerinden bazilari:
Karter contasnin yirtilmasi,
sekman ya da silindirlerin asinmasi,
karterin delik olmasi,
tapadan yag sizdirmasidir.
Yag yakan motorun eksuztundan mavi duman çikar.
Marsa basilip motor çalistirildiginda yag lambasinin sönmesi gerekir.
Motor çalistigi sürece yaglamanin olup olmadigi motor yag göstergesinden takip edilebilir.
Motor çalisirken yag göstergesinde anormallik görülürse motor hemen durdurulur.

SOĞUTMA SİSTEMİ
Su ile sogutma sisteminin bazi parçalari:
Radyatör,
Vantilatör,
Devirdaim pompasi,
Termostat,
Hararet (isi) gösterici,
Hararet (isi) müsiri,
Ilave su kabi,
Fan motorudur.
Radyatör, sogutma suyuna depoluk eder. radyatörün altinda su bosaltma muslugu vardir.
Termostat silindir kapagi su çikisindadir. Motorun sicakligini çalisma sicakliginda sabit tutar.
Devirdaim pompasi vantilatör kayisindan hareket alir. Radyatördeki soguk suyu su kanallarina yollar.
Hava sogutmali motoru, su sogutmali motordan ayiran bir diger özellik hava sogutmal motorda radyatör ve su pompasinin olmamaisdir.
Vantilatör kayisi V seklindedir. Kayis gerginligi 1-1,5 cm civarinda olmalidir. Vantilatör kayisi hareketini krank mili kasnagindan alir ve vantilatör kayisi devirdaim pompasi ve alternatörü (sarj dinamosunu) çalistirir. vantilatör kayisi koparsa motor hararet yapar.
Sogutma sisteminde su azaliyorsa
silindir kapak contasi arizali veya radyatör delik,
radyatör kapagi bozuk,
radyatör hortumve kelepçeleri arizali veya delik,
kalorifer hortumlari delik veya
termostat arizali olabilir.
Motorun hararet yapmasinin nedenleri:
->Radyatör peteklerinin tikanmasi,
->radyatörde suyun azalmasi,
->vantilatör kayisinin gevsek veya kopuk olmasi,
->termostatin arizali olmasi,
->motor yaginin azalmasi,
->motor sogutma suyu kanallarinin tikali olmasi,
->uygun vites ve hizda gidilmemesi,
->otomatik fanin arizali olmasidir
Radyatöre konacak suyun seviyesi peteklerin üzerinde olmalidir.
Çok sicak motora rölantide çalisirken ilik ve kiraçsiz su konur.
Motor blugundaki su kanallari pastan ya da kireçten tikanmis ise motor fazla isinir.
Radyatöre konacak suyun içilecek temizlikte ve temiz su olmasi gerekir.
Su oldugu halde motor fazla isiniyorsa, termostat arizalidir.
Donmayi önlemek için radyatöre antifriz ilave edilir.
Termostadi sökülmüs motor, gereginden soguk çalisir asinmalar artar ve verim düser.
Motorun çok sicak çalistirilmasi motoru çekisten düsürür.
Motor çok sicakken radyatöre soguk su konursa silindir kapagi ve blok çatlayabilir.
Çok sicak bir motorda radyatör kapagi islak bir bezle tutulup hafifçe gevsetilir ve buhar tamamen atilinca radyatör kapagi açilir.
Araçta isi (hararet) göstergesi çalismiyorsa isi müsiri arizali olabilir.
Motor, çalistiktan sonra çalisma sicakligina gelmiyorsa kalorifer hortumlarinda kaçak olabilir.
Motor isisinin aniden yükselmesinin sebebi kayis kopmasi olabilir.

MARŞ SİSTEMİ
>Mars sistemi motora ilk hareketi verir.
Parçalari:
-akü,
-kontak anahtari,
-mars motoru,
-volan dislisidir.
Marsa basildiginda mars motorunun bediks dislisi volanin üzerindeki dislilerle kavrasir ve volani döndürür.
Volan da kranki döndürerek, motora gerekli ilk hareketi verir.
Mars durumunda mars motoru hiç dönmüyorsa:
akü bitik,
akü kutup baslari gevsek,
akü kutup baslari oksitli,
mars otomatigi arizali,
mars motoru sargilari arizali ya da sigortasi atik olabilir.
Motor çalisirken mars yapilirsa volan dislidi, mars motoru ve mars dislisi zarar görür.
Marsa basildiginda mars motoru dönmez, korna da çalmaz ise sorun aküde-kutup baslarinda olabilir.
Akü baska bir aküyle takviye yapilacaksa her iki akünün (+) kutup baslari (+) kutup baslariyla, (-) kutup baslari ise (-) kutup baslariyla birlestirilir. Her iki akünün de voltaji ayni olmalidir.
Dijital göstergeli araçlarda akü takviyesi yapilmaz.
Marsa basma süresi 10-15 saniyedir. Fazla basilirsa akü biter.
Mars yapildiginda tik diye bir ses gelip, mars motoru çalismiyorsa akü kutup baslari gevsek olabilir.
Vantilatör kayisi hareketini volant kasnagindan alir ve pervaneyi -devirdaim pompasini- sarj dinamosunu çalistirir. Kayis koparsa vantilatör pervanesi - devirdaim pompasi ve sarj dinamosu hareket.

ŞARJ SİSTEMİ
Sarj sistemi, motor çalismaya basladigi andan itibaren aracin elektrik ihtiyacini karsilar ve aküyü sarj eder.
Sarj sisteminin parçalari:
alternatör,
konjektör (regülatör),
sarj lambasi,
vantilatör kayisidir.
Alternatör, krank mili kasnagindan vantilatör kayisi ile aldigi mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirir. Bazi araçlarda alternatör degil, sarj dinamosu bulunur.
Konjektör (regülatör), alternatörün ürettigi elektrigin volt ve akimini ayarlar. Aracin devri arttikça alternatörden çikan akim ve voltaji ayarlar, tesisata ve aküye gönderir.
Sarj lambasi, sarj sisteminin çalismadigini ikaz eder. Yani alternatör, konjektör vs. arizasini belirtir.
Bir araç için gerekli elektrik enerjisini sarj sistemi saglar.
Akü, motor çalismazken isik ve özel elektrikli alicilatri besler.
Vantilatör kayisi çok siki ise alternatör yataklari bozulabilir.
Vantilatör kayisinin koptugu "ilk olarak" sarj ikaz lambasindan anlasilir.
Motor çalisirken ayagimizi gaz pedalindan çekince far isiklari zayifliyorsa akü zayiflamis olabilir.
Motor çalistigi halde sarj ikaz lambasi yaniyorsa vantilatör kayisi gevsek olabilir ya da alternatör kablo baglantilari gevsek veya alternatör kömürü asinmis olabilir.
Aracin durdurulup kontagin hemen kapatilmasi gereken hallerden bazilari:
- Sarj ikaz lambasinin yanmasi.
- Motordan ani bir sarsinti ya da ses gelmesi.
- Yag lambalarinin yanmasidir.
Konjektör ayari bozuksa akünün su kaybi çok olur.
Araçta ampuller sik sik patliyorsa veya akü su kaybi fazlaysa veya konjektör arizali olabilir.
Marsa basilip motor çalistiginda sarj ikaz lambasi sönmelidir.

AYDINLATMA VE İKAZ SİSTEMİ
Aydinlatma sisteminde, sigortalar, kablolar, farlar, park lambasi, sis lambasi, plaka lambasi, gösterge lambasi, iç aydinlatma lambasi, bagaj aydinlatma lambasi, gibi lambalar vardir.
Ikaz sisteminde, sinyaller, fren ikaz lambalari, geri vites lambasi, korna bulunur.
Her elektrik elemani gibi araçlarda bulunan aydinlatma ve ikaz sistemi gibi elektrikli devrelerde de:
akü, kablolar, kablo baglantilari, sigortalar, açma kapama dügmeleri ya da kollari, ve alici olarak da ampuller bulunmaktadir.
Bu sistemlerin en önemli arizalari:
kisa devre,
kablo kopuklugu,
akü bitmesi,
akü kutup basi oksitlenmesi veya akü kutup basi gevsekligi,
ampul yanmasi,
sigorta atmasi,
anahtarlarin arizalanmasidir.
Fren müsiri ikaz sisteminin bir parçasidir.
Farlardan bir kismi ya da hiçbiriyanmiyorsa, sigortasi atik olabilir.
Flasör arizalaninca sinyal lambasi yanmaz.
Sigortalar atiksa bunun yerine ayni amperde sigorta takilir.
Far anahtari bozuksa farlar yanmaz.
Isi göstergesi çalismiyorsa, isi göstergesi müsiri arizali olabilir.
Aracin fren lambalari yanmiyorsa, fren müsiri arizali olabilir.
Fren lambalarindan biri yanmiyorsa, yanmayan lambanin ampulu yanmis olabilir.
Farlarin bakimi yapilirken, far ayari yapilir.
Farlardan biri sönük yaniyorsa far kablo baglantisi gevsemis veya paslanmis olabilir.
Sigortanin görevi, kisa devre oldugunda sistemi korumaktir.

GÜÇ AKTARMA ORĞANLARI
Güç aktarma organlari sirasiyla:
Debriyaj, vites kutusu, saft, diferansiyel, akslar, tekerleklerdir.
Difarensiyelin görevi, gücü arttirmak, kendine gelen hareketi 90 derece kirip akslar yardimiyla tekerleklere iletmek, virajlarda içteki tekerlegi az, distakini fazla döndürerek kolay ve rahat viraj almayi temin etmektir.
Kavrama (debriyaj) motorla vites kutusu arasindaki irtibati keserek vites degistirme olanagi saglayan aktarma organidir.
Akslar, diferansiyelin hareketini tekerleklere iletirler.
Vites kutusu, aracin hizini ve gücünü ayarlar.
Araç hareket halindeyken ayagimiz debriyaj pedali üzerinde devamli durursa debriyaj balatasi asinir.
Aracin ilk çalismasi esnasinda bir miktar gaz verildikten sonra debriyaj pedalina sonuna kadar basmanin faydasi vardir.
Debriyaj balatasi yaglanirsa debriyaj kaçirir. Debriyaj teli koparsa araç vitese geçmez.
Vites degistirirken debriyaj pedalina basilir.
Araç geri vitese takilmak istendiginde takilmiyorsa, debriyaj pedalindan ayak çekilip yeniden basilir.
Aktarma organlarinda yag olarak, disli yagi kullanilir.
Vites degistirirken ses geliyorsa, debriyaja tam basilmamistir.
Ani ve sert durus kalkis yapmak debriyaj balatasini siyirabilir.
Vites kutusu bakimi yapilirken yaga ve yag kaçagina dikkat edilir.

LASTİKLER
Lastiklerin yeri, her alti ayda bir ya da her 10.000 km'de yer degistirilerek asinmalar denklenmelidir.
Lastiklerdeki agirlik dengesinin bozuklugu demek olan balans olusursa araçta titresim olusur. Bu titresimler en çok direksiyon simidinde hissedilir.
Lastik degistirilirken kriko takilinca el freni çekili olmalidir.
Lastiklere normalden az hava basilirsa lastikler sürekli olarak ortadan asinirlar ve araç titrer. Aracin lastikleri araca binilecegi zaman kontrol edilir.
Dubleks lastik iç lastigi olmayan lastiktir.
Karli havalarda zincir çekici tekerlerin ikisine de takilir.
Isinmadan dolayi lastik hava basinci artmissa hiçbirsey yapilamaz.
Latiklerin üzerindeki rakamlar lastik ebatlerini belirtir.
Bir tekere dubleks, diger tekere samyelli lastik takilirsa araç bir tarafa çeker.
Bijonlarin temizligi kuru bezle yapilir.


FRENLER
Araçta el freni duran araci sabitlemek için kullanilir. El freni kopmus ise el freni tutmaz. El freni çekili durumda unutulup yola devam edilirse kampanalar isinir ve fren tutmaz.
Araç üzerinde 3 tip fren bulunur:
-Motor freni (kompresyon freni)
-Ayak freni
-El freni
Ayak freni 3 tiptir:
-Hidrolik fren
-Havali fren
-Karma fren
Fren sisteminin bazi parçalari sunlardir:
-Fren pedali
-Merkez pompasi
-Fren borulari
-Tekerlek silindirleri
-Fren diski
-Fren balatasi
-Kampanalar
-Fren ayar sistemleri
Havali frenli bir araçta üsttekilere ilaveten hava tüpü ve kompresör bulunur.
ABS frenin avantajlari, frenlerken direksiyon hakimiyetini bozmamasi ve fren mesafesini kisaltmasidir.
Fren yapilmasina ragmen aracin hizi azalmiyorsa, fren hidroligi yok veya azalmis hatta fren ayarlari gecsek olabilir. Fren sistemine yag sizmis olabilir. Fren sisteminde kaçak olabilir.
Soguk havalarda el freni çekil durumda birakilirsa fren balatalari donarak yapisir.
Fren sisteminde hidrolik azalmissa hidrolik yagi ile takviye edilir.
Ayak frenine basildiginda ön ve arka tekerlekler birlikte durur.
Araç çalisiyor fakat hareket ettirilemiyorsa el freni çekik olabilir.
Aracin kampanalari asiri isinmissa fren ayarlari bozuk olabilir.
Ön lastiklerin biri yeni biri eskiyse frenlerken araç bir tarafa çeker.
Westinghouse tipi frenli bir arabada hareket halinde iken motor stop ettirilirse asla fren tutmaz.
Hava frenli araçta hava basinç göstergesi basinç göstermiyorsa araç oldugu yerden kaldirilamaz.

ÖN DÜZEN SİSTEMİ
Ön düzen sistemi, aracin dönüsünü saglar. Direksiyon simidi, direksiyon mili, sonsuz disli, sektör disli, rot, egri rot, kisa rot, rotbasi bu sistemin bazi parçalaridir.
Direksiyon kutusu yagi kontrol edilmelidir. Araçta çekme, gezme vs. varsa servise gidilmelidir. Kamber/ Kaster/ King-pim/ rot ve direksiyon kutusu ayarlari gibi ayarlari vardir. Ayarsizlik ve dislilerin asinmasi, direksiyon boslugu artirir.
Ayrica rot baslarinin asinmasi ile direksiyon kutusu arizalari da direksiyon boslugunu artirir.
Ön düzen ayarlari bozuksa ön lastikler içten ve distan asinir.
Direksiyon zor dönüyorsa lastik hava basinci normalden azdir.
SÜSPANSİYON SİSTEMİ
Süspansiyon sistemi, araç tekerlerinin aracin sasi ve gövdesiyle birlestirildigi sistemdir. Yaylar (helezon yay), yaprak yaylar (makaslar) ve amortisörlerden olusur.
Helezon yaylar otomobil türü araçlarda makaslar ise genellikle agir hizmet araçlarinda kullanilir.
Yaylar, yoldan gelen darbe titresimleri üzerine alir. Yaylarin salinimini amortisör kontrol eder.

BAKIMLAR
Günlük bakimda motorun yagina, suyuna, fren hidroligine, yakitina, lastik hava basinçlarina, isik ve ikaz sistemlerine bakilir.
Haftalik bakimda vantilatör kayisi gerginligi, akü bakimi yapilir.
Akü bakimi yaparken akü dis yüzeylerinin ve kutup baslarindaki oksitlerin sodali su ve sicak su ile temizlenmesine, plakalarin 1 cm üzerine kadar saf su ilave edilmesine, eleman kapak deliklerinin açik tutulmasina, kisin akü donmasin diye akü tam sarj ettirilir, dijital göstergeli araçta asla akü takviyesi yapilmaz.
Akü kendiliginden bosaniyorsa akünün üst kisminda pislik birikmistir.
Kisa devreden dolayi yangin olursa akü kutup baslari çikarilir.
Akü 2 kutp basi arasinda her iki kutup basina degen bir madeni parça konsa akü kisa devre olup patlar.
Yagli tip hava filtresinin bakimi yapilirken sökülen parçalar gaz yagi ile temizlenir.
Yeni bir araçta 0-2000 km arasi ilk kullanim süresine rodaj denir. Rodaj süresi çalisan parçalarin birbiriyle alisma süresidir. Rodaj süresince asiri sürat yapilmaz, ani durus kalkis yapilmaz, motor tam güç konumunda çalistirilmaz, uzun süre sabit hizda gidilmez



DİZEL MOTORLARA AİT BAZI BİLGİLER
Dizel motorlarda silindire sadec hava doldurulur ve yanma sikistirilmis havanin üzerine enjektörden yakit püskürtülmesiyle saglanir.
Dizel motorlarin yakit sisteminde günlük yaplacak islerden biri mazot-su ayiricisi veya filtre ya da yakit deposundan yakit sisteminin suyunun alinmasidir.
Dizel motorlarda yanma enjektörden yakit püskürtmekle olur. Enjektörler kendilerine enjeksyon pompasindan gelen mazotu silindirlerdeki sikistirilmis havanin içine püskürterek yanmayi saglarlar.
Enjeksyon pompasi, besleme pompasi ile depodan gelen yakiti basinçli olarak enjektörlere yollar.
Dizel motorun çalismamasinin bir nedeni, hava yapmis olmasidir. Hava yapmanin nedenleri:
-yakitin bitmesi,
-boru ve rekorlarin gevsemesi,
-yakit borularinin sökülmesi,
-filtrenin temizlenmesi veya degismesidir.
Dizel motorlarda egzost dumani siyah çikiyorsa yakit pompasina, enjektöre ve hava filtresine bakilir. Ayrica dizel motorlarda mars yapildiginda mars motoru dönüyor ancak motor çalismiyorsa yakit filtresi de takili olabilir.
Özellikle soguk havalarda dizel motoru kolay çalistirabilmek için kizdirma bujileri kulanilir

TRAFİK BİLGİSİ

A) Genel Tarifler:TRAFİK : Yayaların ve araçların karayolları üzerindeki hal ve hareketleridir.

KARAYOLU (YOL) : Trafik için, kamunun yararlanmasına açık olan arazi şeridi, köprüler ve alanlardır.

GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ : Görev sırasında, belirli araç sürücülerinin can ve mal güvenliğini tehlikeye sokmamak şartı ile trafik kısıtlama ve yasaklarına bağlı olmamalarıdır.

GEÇİŞ HAKKI : Yayaların veya araç kullanların, yolu kullanmak sırasındaki öncelik hakkıdır.DURMA : Her türlü trafik zorunlulukları dışında araçların insan indirmek ve bindirmek, eşya yüklemek, boşaltmak veya beklemek amacıyla kısa süre için durdurulmasıdır.

PARK ETME : Araçların, durdurma ve duraklaması gereken haller dışında bırakılmasıdır.B) Karayolu İle İlğili Tarifler:İKİ YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun her iki yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoludur.

TEK YÖNLÜ KARAYOLU : Taşıt yolunun yanlız bir yöndeki taşıt trafiği için kullanıldığı karayoludur.

BÖLÜNMÜŞ KARAYOLU : Bir yöndeki trafiğe ait taşıt yolunun bir ayırıcı ile belirli şekilde diğer taşıt yolundan ayrılması ile meydana gelen karayoludur.

ERIŞME KONTROLLÜ KARAYOLU (Otoyol - Ekspresyol) : Özellikle transit trafiğe tahsis edilen, belirli yerle ve şartlar dışında giriş ve çıkışın yasaklandığı, yaya, hayvan ve motorsuz araçların giremediği, ancak izinli motorlu araçların yararlandığı ve trafiğin özel kontrola tabi tutulduğu karayoludur.

GEÇİŞ YOLU : Araçların bir mülke girip çıkması için yapılmış olan karayolu üzerinde bulunan kısmıdır.

BAĞLANTI YOLU : Bir kavşak yakınında karayolu taşıt yollarının birbirine bağlanmasını sağlayan, kavşak alanı dışında bulunan karayoludur.

BANKET : Yaya yolu ayrılmamış karayolunda, taşıt yolu kenarı ile sevbasi veya hendek iç üst kenarı arasında kalan ve olağan olarak yayaların ve hayvanların kullanacağı, zorunlu hallerde de araçların faydalanabileceği kısımdır.

PLATFORM : Karayolunun, taşıt yolu (kaplama) ile yaya yolu (kaldırım) veya banketinden oluşan kısmıdır.

KAVŞAK : İki veya daha fazla karayolunun kesişmesi veya birleşmesi ile olusan ortak alandır.

TALİYOL : Genel olarak üzerindeki trafik yoğunluğu bakımından bağlandığı yoldan daha az önemde olan yoldur.

ANAYOL : Ana trafiğe açık olan ve bunu kesen karayolundaki trafiğin bu yolu geçerken veya bu yola girerken, ilk geçiş hakkını vermesi gerektiği işaretlerle belirlenmiş karayoludur.

OKUL GEÇİDİ : Genel olarak okul öncesi, ilk öğretim ve orta dereceli okulların çevresinde özellikle öğrencilerin geçmesi için taşıt yolundan ayrılmış ve trafik işaretiyle belirlenmiş alandır.

DEMİRYOLU GEÇİDİ (hemzemin geçit) : Karayolu ile demiryolunun aynı seviyede kesiştiği bariyerli veya bariyersiz geçitlerdir. C) Araçlara İlişkin Tanımlar:

OTOMOBİL : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan morotlu taşıttır. Bunlardan taksimetre veya tarife ile yolcu taşıyanlara "taksi otomobil", adam başına ücretle yolcu taşıyanlara "dolmuş otomobil" denir.

MİNİBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden başka sekiz ile ondört oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır.

OTOBÜS : Yapısı itibariyle, sürücüsünden baska en az onbeş oturma yeri olan ve insan taşımak için imal edilmiş bulunan motorlu taşıttır. Troleybüsler de bu sınıfa girer.

KAMYONET : İzin verilebilen azami yüklü ağırlıgı 3500 kg.'i geçmeyen ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.

KAMYON : İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3500 kg.'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtlardır.

ÇEKİCİ : Romörk ve yarı romörtları çekmek için imal edilmiş olan ve yük taşımayan motorlu taşıtlardır.ARAZİ TAŞITI : Krayollarında yolcu ve yük taşıyabilecek şekilde imal edilmiş olmakla beraber, bütün tekerlekleri motordan güç alan ya da alabilen motorlu taşıttır.

GABARİ : Araçların, yüklü veya yüksüz olarak karayolunda güvenli seyirlerini temin amacı ile uzunluk, genişlik ve yüksekliklerini belirleyen ölçüdür. (Genişlik:2,5 m ; Yükseklik:4 m)

AZAMİ AĞIRLIK : Taşıtın güvenle taşıyabileceği azami yüklü ağırlığı.

DİNGİL AĞIRLIGI :Araçta aynı dinğile bağlı tekerleklerden, karayolu yapısına aktarılan ağırlıktır. (Tek dingil: 10 ton, iki dingil 18 ton)

TRAFİK POLİSİNİN HAREKETLERİTrafik polisinin duruş ve pozisyonuna göre, polis hazırolda veya kollarını açmış ise trafik polisinin ön ve arka kısmı trafiğe kapalı, sağ ve sol tarafı trafiğe açıktır. Trafik polisi elinin birini havaya kaldırmışsa bütün yollar trafiğe kapalıdır.

IŞIKLI TRAFİK İŞARET CİHAZLARI1) Kırmızı ışık: Yolun trafige kapalı olduğunu gösterir. Aksine bir işaret yoksa, durup beklenir. 2) Sarı ışık: Uyarı anlamındadır. Kırmızı ışıkla birlikte yanarsa hazırlan yol trafiğe açılmak üzeredir. Yeşil ışıkla birlikte yanarsa yol trafiğe kapanmak üzeredir. 3) Yeşil ışık : Yolun trafiğe açık olduğunu gösterir.4) Fasılalı ışık : Kirmizi ise dur, sari ise dikkatli geç anlamindadir. 5) Yazılı ve sesli ışık: Araç trafigine göre yaya trafigini düzenler ve yayalara hitap eder.

YOL ÇİZGİLERİDevamlı yol çizgileri: Iki serit ve iki yönlü karayolunda, dönemeç tepe üstü, kavsak yaya ve okul geçidi, demiryolu geçidi, dar köprü ve tünel gibi yerlerin yaklasiminda serit degistirilemeyecegini ve öndeki araçlarin geçilemeyecegini belirler.Kesik yol çizgileri: Trafik kurallarina uymak sartiyla sürücülerin, yol ve trafik durumuna uygun oldugunda, öndeki araçlari geçmek için serit degistirebilecegini gösterir.Devamlı ve kesik yol çizgileri: Yanyana çizilmis devamli ve kesik yol çizgilerinin bulundugu yerlerde sürücüler, manevra baslangicinda kendilerine en yakin olan çizginin anlamina göre davranirlar. Yanyana iki devamli çizgi: Bu çizgi, yolu bölünmüs yol durumuna getirdiginden, bu çizgi boyunca karsi yönün kullandigi seritlere girilmez.

NOT: Bir kisi sürekli olarak 5 saat, yarim saat dinlendikten sonra 4 saat daha araç kullanabilir. 24 saatte bir kisi toplam 9 saat araç kullanabilir.

NOT: Alkollü iken araç kullananlara para, puan ve 3 ay trafikten men cezasi verilir. Uyusturucu kullananlara sürekli olarak trafikten men, para ve hapis cezasi verilir.

NOT: Bir yil içinde 100 hata puanini dolduranlara 2 ay trafikten men, ayni yil içerisinde 2 defada 100 hata puanini dolduranlara 4 ay trafikten men, 3 defa dolduranlara tamamen trafikten men cezasi verilir.

KARAYOLUNUN KULLANILMASI KURALLARIKarayollari, toplumun her kesiminin yararlandigi, kamuya çaik, dolayisiyla, konulan kurallara, kisitlamalara, yasaklara uyulmasi gereken yerlerdir.Karayolarimizda trafigin akisi sagdandir. Aksine bir isaret veya hüküm bulunmadikça araç sürücüleri asagidaki kurallara uymak zorundadir.

Sürücüler:1- Araçlarini, durumun elverdigi oranda gidis yönüne göre yolun en sagindan sürmek. 2- Yol çok seritli ise, trafik durumuna göre hizinin gerektirdigi seritten gitmek.3- Serit degistirmeden önce, gidecegi seritte araçlarin güvenle geçislerinin tamamlamalarini beklemek.4- Trafigi aksatacak ya da tehlikeye sokacak sekilde serit degistirmemek.5- Gidise ayrilan yol bölümünün en sol seridini sürekli olarak isgal etmemek.6- Iki yönlü, dört veya daha fazla seritli yollarda, motosiklet, otomobil, kamyonet, minibüs ve otobüs disindaki araçlari sürenler, geçme ve dönme disinda en sag seridi izlemek zorundadirlar.Ayrica sürücülerin;1- Geçme, durma, duraklama, dönme ve parketme gibi haller disinda serit degistirmeleri.2- Iki seridi birden kullanmalari.3- Araçlarin cinsine ve hizina uygun olmayan seritten gitmeleri.4- Kavsaklara yaklasirken, yerlesim yerleri içinde 30 metre, disinda 150 metre mesafe içinde serit degistirmeleri.5- Isaret vermeden serit degistirmeleri yasaktir.

HIZ KURALLARIAksine isaret bulunmadikça yerlesim yeri disinda ve içinde römorksuz tasit cinsleri için en çok hiz sinirlari asagida gösterilmistir.

ARACIN CINSI Yerlesim yerlerinde Yerlesim yeri disinda Otomobillerde 50km/s 90km/s Otobüs, minibüs, kamyon ve kamyonetlerde 50km/s 80km/s Arazi tasitlariyla motosikletlerde 50km/s 70km/s Tehlikeli madde tasiyicilar ile özel yük tasima izni belgesiyle veya özel izin belgesiyle karayoluna çikan araçlarda 30km/s 50km/s Motorlu bisiklet ve bisikletlerde 30km/s 50km/s Traktör, arizali bir araci çeken araçlarda ve is makinasinda 20km/s 20km/s Not: Römorksuz bir araca römork takilirsa, aracin hizi saate 10 km. daha düsük olmali.Takip mesafesi: Hareket halindeki iki araç arasindaki mesafeye denir. Takip mesafesi hizin yarisi kadar mesafedir. Örnegin hizi 90km/s olan bir aracin takip mesafesi 45m olmalidir.Not: Bir aracin 2 saniyede kat ettigi yol takip mesafesi kadardir.

ÖNDEKİ ARACI GEÇME KURALISürücülerin önlerinde giden aracı geçmeleri için:1. Arkasindan gelen bir baska sürücünün geçmeye baslamamis olmasina,2. Önünde giden sürücünün bir baska araci geçme niyetini belirten uyarma isaretini vermemis bulunmasina.3. Geçecegi aracin hiziyla, geçme esnasindaki kendi hizini da dikkate alarak, iki yolarda da karsidan gelen trafik dahil, yolu kullananlarin tümü için tehlike veya engel yapmadan geçme için kullanacagi seridin yeteri kadar ilerisinin görüse açik ve bos olmasina,4. Geçisin, geçilen araçlar için bir güçlük yaratmayacak sekilde ve araçlarinin bu geçise uygun durumda bulunmasina dikkat etmeleri mecburidir.

ÖNDEKİ ARACI GEÇMENİN YASAK OLDUĞU YERLERSürücüler;1. Geçmenin herhangi bir trafik isaretiyle yasaklandigi yerlerde, 2. Köprülerde, tünellerde, kavsaklarda, demiryolu geçitlerinde, görüsün yetersiz oldugu tepe üstü ve virajlarda, önlerindeki araçlari geçmeleri yasaktir.Sağa dönüşler:1. Dönüs isareti vermeye,2. Sag seride veya isaretle dönüs izni verilen seride girmeye,3. Hizini azaltmaya,4. Dar bir kavisle dönüs yapmaya mecburdurlar.Sola dönüşler:1. Dönüs isareti vermeye,2. Yolun gidise ayrilmis olan kisminin soluna yanasmaya, 3. Hizini azaltmaya,4. Dönüse baslamadan, varsa sagdan gelen tasitlara ilk geçis hakkini vermeye,5. Dönüs sirasinda, karsidan gelen ve emniyetle duramayacak kadar kavsagaolan araçlarin geçmesini beklemeye,6. Girecegi yolun gidise ayrilan kismina girmek üzere, arkadan gelen ve sola dönecek diger tasitlari engellememek için dönüsünü genis kavisle yapmaya,7. Dönüs sirasinda ilk geçis hakkini, kurallara uygun olarak karsiya geçen yayalara, varsa bisiklet yolundaki bisikletlere vermeye mecburdurlar.Araç sürücülerinin:1- Baglanti yollarinda geri gitmeleri,2- Tek yönlü yollarda, duraklama veya park manevrasi disinda geri gitmeleri,3- Iki aracin emniyetle geçemeyecegi kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde, karsilama ve geçis kolayligi disinda, geri gitmeleri,4- Daha genis yollarda geriye giderken manevra disinda serit degistirmeleri,5- Trafigi yogun olan yollarda geriye dönmeleri yasaktir.Trafik polisi, isikli trafik isaret cihazlari veya trafik isaret levhalari bulunmayan kavsaklarda;1- Bütün araçlar geçis üstünlügüne sahip araçlara görev anindayken öncelik verir. 2- Bütün sürücüler dogru geçmekte olan tramvay hatti bulunan yoldan geçen araçlara,3- Bölünmüs yola çikan sürücüler bu yoldan geçen araçlara,4- Tali yoldan çikan sürücüleranayoldaki sürücülere,5- Dönel kavsak disindaki sürücüler, dönel kavsak içindeki araçlara, 6- Bir iz veya mülkten karayoluna çikan sürücüler, karayolundaki araçlarailk geçis hakkini vermek zorundadir.

GEÇİŞ ÜSTÜNLÜĞÜ:Görev sirasinda, belirli araç sürücülerinin, can ve mal güvenligini tehlikeye sokmamak sartiyla, trafik kisitlama ve yasaklamalarina bagli olmamalarina denir.1- Ambulanslar2- Itfaiye araçlari3- Polis araçlari4- Sivil savunma araçlari5- Koruyan ve korunan araçlar

NOT: Geçis üstünlügüne sahip araçlarin 150 metreden görülür lambalari olmalidir. 150 metreden duyulur sirenleri olmalidir.

NOT: Sari tepeli lambali araçlar geçis üstünlügüne sahip degildir. Sari tepe lambasi araçlara kendilerini belli etmek için takarlar diger araç kullananlar da daha dikkatli araç kullanirlar.

DURAKLAMANIN YASAK OLDUĞU YERLER:1- Duraklamanin yasaklandiginin bir trafik isaretiyle belirtilmis oldugu yerlerde. 2- Sol seritte (rayli sistemin bulundugu yollar hariç).3- Yaya ve okul geçitleri ile diger geçitlerde.4- Kavsaklar, tüneller, rampalar ve baglanti yollarinda ve buralarda yerlesim merkezleri içinde 5 metre , yerlesim merkezleri disinda 100 metre mesafede.5- Görüsün yeterli olmadigi tepe üstlerine yakin yerlerde ve dönemeçlerde.6- Duraklayan veya park eden araçlarin yaninda.7- Otobüs ve taksi duraklarinda.8- Isaret levhalarina, yaklasim yönünde ve park izni verilen yerler disinda, yerlesim birimi içinde 15 metre, yerlesim birimi disinda 100 metre mesafede.9- Zorunlu haller disinda, yerlesim yerleri disindaki karayollarinda, tasit yolu üzerinde duraklamak yasaktir.

PARK ETMENİN YASAK OLDUĞU YERLER:NOT: Duraklamanin yasak oldugu heryerde park etmek de yasaktir.NOT: Kavsaklarda park etme yasagi sehir içerisindeki kavsaklarda 30 metre, sehir disinda 150 metre park etmis iki araç arasinda 1,5 metre olmalidir.ARAÇ

IŞIKLARININ KULLANILMASI:a) Uzağı gösteren ışıklar (uzun hüzmeli farlar):Yerlesim birimleri disindaki karayollarinda geceleri seyrederken, yeterince aydinlatilmamis tünellere girerken, benzeri yer ve hallerde uzagi gösteren isiklarin yakilmasi zorunludur. a) Yakını gösteren ışıklar (kısa hüzmeli farlar):Geceleri, yerlesim birimleri disinda karayollarindaki karsilasmalarda bir araci takip ederken, bir araci geçerken yan yana gelinceye kadar ve yerlesim birimleri içinde, gündüzleri ise görüsü azaltan sisli, yagisli ve benzeri havalarda yakini gösteren isiklarin yakilmasi mecburidir.NOT: Kisa farla 25 m. , uzun farlar 100 m. ileriyi aydinlatir.Isiklarin kullanilmasina iliskin esaslar:1- Dönüs isiklarinin "geç" anlaminda kulanilmasi,2- Sadece park isiklari yakilarak araç sürülmesi,3- Karsilasmalarda isiklarin söndürülmesi,4- Yönetmeliklerde gösterilen esaslara aykiri isik takilmasi ve kullanilmasi,5- Sis isiklarinin; sis, kar, siddetli yagmur halleri disinda ve geceleri yakini ve uzagi gösteren isiklarla ayni zamanda kullanilmasi, 6- Yönetmelik esaslarina uygun olarak takilan isiklarin da amaç disinda ve gereksiz kullanilmasiyasaktir.

ARIZALI ARAÇLARIN ÇEKiLMESI1- Freni arizali olmayan araçlarin çekilmesi:- Çekme halati, çekme zinciri veya çekme demiri ile çekilir.- Çekme halatinin uzunlugu en fazla 5m. olmalidir.- Halatin uzunlugu 2,5m. geçerse kirmizi yansitici baglanmali.- Hiz saatte 20km olmali.2- Freni arızalı olan araçların çekilmesi:- Çeki demiri ile çekilmeli.- Demir uzunlugu en fazla 1m. olmali.- Hiz saatte 15km. geçmemeli.NOT: Her iki durumda da yolcu ve yük tasinmamali.

OKUL TAŞITININ ÇALIŞTIRILMA ESASLARI:1- Okul tasitinin "DUR" isareti yakildiginda, diger bütün araçlar duracak, ögrenci indirme bindirme islemi bitinceye kadar okul tasiti geçilmeyecektir.2- "DUR" isareti sadece ögrenci indirme bindirme islemi sirasinda yakilacak, bu isik frene basildiginda yanan isikla birlikte yanmayacak. 3- Okul tasitlarina, tasima sinirini asacak sayida ögrenci bindirilmeyecektir.4- Tasit içi düzenini saglamak ve tasita inis ve binislerde ögrenciye yardimci olmak üzere okul tasitinda bir rehber ögretmen veya kisi bulunacaktir.5- Ögrencilerin kolayca yetistigi cam ve pencereler sabit olacaktir.NOT: Okul tasitlarinin arlasinda 30cm. çapinda kirmizi dur lambasi olmalidir.NOT: Hatali park olursa parasini araç sürücüsü ya da sahibi öder.NOT: Sehir merkezinde kamyon, otobüs ve traktör park yapamaz.

TEHLİKELİ MADDE TAŞINMASI:Tehlikeli madde tasiyan araçlar, sehir içerisinde 30km. sehir disinda 50km. hizla gidebilir. (Eger bos ise, kendi sinifinin hizi ile)NOT: Dolum veya bosaltim sirasinda kivilcim çikaran nesnelere en fazla 30m. yaklasir, park aninda 20m. takip mesafesi 50m. olmalidir.NOT: Tehlikeli madde tasiyan araçlarda 6kg. iki adet yangin söndürme cihazi ve tamizlik aninda tanker içindeki aydinlatma feneri de 6 voltluk pil olmalidir.NOT: Ariza aninda baska bir gözcü bulunmalidir.

OTOYOL KURALLARI:Erişme kontrollü karayolu:Özellikle transit trafige tahsis edilen, belirli yerler ve sartlar disinda giris ve çikisin yasaklandigi, yaya, hayvan ve motorsuz araçlarin giremedigi, ancak izin verilen motorlu araçlarin yararlandigi ve trafigin özel kontroletabi tutuldugu karayoludur.Otoyola her yerden giris veya çikis yasaklanmistir. Buralara ancak özel yerlerden girilir veya çikilir ki buralara giriste "hizalanma seridi" çikista ise "yavaslama seridi" denir. Duraklamak, park etmek, geri gitme, geri dönüs

YASAKTIR.MOTORLU TAŞITLARDA TRAFİĞE KATILMA-TESCİL İŞLEMLERİ:Araç sahipleri araçlarini yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili tescil kurulusuna tescil ettirmek ve tescil belgesi almak zorundadir.1- Tescili zorunlu olan ve daha önce tescili yapilmais bir araci satin alan veya gümrükten çeken araç sahipleri:->Satin alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren üç ay içinde gerekli bilgi ve belgelerle birlikte yazili olarak yetkili tescil kurulusuna müraacat etmek zorundadirlar.2- Tescili araçlari NOTER senediyle satin veya devir alan araç sürücüleri, araci adina tescil ettirmek üzere:->Gerekli bilgi ve belgelerle birlikte bir ay içinde yetkili tescil kurulusuna müraacat etmek zorundadirlar. 3- Tescil edilerek tescil belgesi alinan araçlarin karayoluna çikabilmesi için ayrica

TRAFIK BELGESI ve TESCIL PLAKALARI'ni almasi gerekir.4- Tescil belgesi, trafik belgesi ve tescil plakalari araç üzerinde hazir ve uygun durumda bulundurmadan araç trafige çikamaz. 5- Tescil islemleri geciken araçlarin geçici olarak trafige çikarilip karayolunda kullanilmasi için: Geçici trafik belgesi ve Geçici trafik plakalari alinmasi mecburidir.6- Tescil plakalarinin araç üzerinde ve uygun durumda bulundurulmasi yaninda isiklarin yakilmasi ile birlikte arka plakalarin 20 metra mesafeden okunabilecek sekilde aydinlatilmis ve temiz olmalidir.7- Motorlu bir aracin isletilmesi ve herhangi bir kazaya karismasi gibi durumlara karsi MALI SORUMLULUK SIGORTASI yaptirmasi zorunludur.8- Motorlu araç sürücüleri: trafik zabitasi (polisi) tarafindan yapilacak denetim ve kontrol sirasinda,a)sürücü belgesinib)tescil belgelerinic)trafik belgesinid)mali sorumluluk sigorta poliçesini ve tescil plakalarini göstermek zorundadir.9- Araç sahipleri ekonomik ömrünün dolmasi, kaza, yangin, tahrip edilme veya benzeri sebeplerle hurdaya ayirdiklari araçlarin tescilinin silinmesi için hurdaya ayirma tarihinden itibaren 1 ay içinde ilgili tescil kurulusuna dilekçe ile müracat etmek zorundadir.

ARAÇLARIN MUAYENE MECBURİYETLERİ VE SÜRELERİ:

1)Hususi otomobiller ile bunların her türlü römorkları:-Trafige çikarisinlan sonra ilk 3 yas sonunda ve devaminda her 2 yilda bir.-Resmi ve ticari plakali e bunlarin her türlü römorklari: Ilk trafige çikisidan itibaren ilk 2 yas sonunda de vaminda yilda 1.-Lastik tekerlekli traktörler ve bunlarin her türlü römorklari:Ilk trafige çikisindan itibaren ilk 3 yas sonunda ve devaminda her 3 yilda bir.-Diger bütün motorlu araçlar ile bunlarin her türlü römorklari ilk bir yas sonunda ve devaminda her yil.periyodik muayeneye tabi tutulur.2)Motorlu tasitin muayene süresi dolmamis olsa bile;-Kazaya karismasi sonucu yetkili zabitaca muayenesi görülen araçlar,-Üzerinde degisiklik yapilan araçlarayrica özel muayeneye tabi tutulurlar.3)Araç üzerinde yönetmelikte belirtilen sekilde yapilacak her türlü degisikligin araç sahibi tarafindan 30 gün içinde yetkili tescil kurulusuna bildirilmesi mecburidir. 4)Uyusturucu ve keyif verici maddeleri almis olanlar:-Derhal araç kullanmaktan men olurlar.-Mahkeme karariyla para ve hapis cezasi ile cezalandirilir, sürücü belgesi süresiz olarak geri alinir.

ASLİ KUSURLAR:1. Kirmizi isikta geçmek. Trafik polisinin dur ikazina uymamak.2. Seride tecavüz etmek.3. Bir araca arkadan çarpmak.4. Karsi yönden gelen serit ve yol bölümünden gitmek.5. Sollama kurallarina uymadan araç sollamak.6. Dönüs kurallarina uymamak.7. Daralan yollarda öncelik hakkina uymamak.8. Sehirler arasi yollarda park yapmak.NOT: Alkollü araç kullanmak, hiz limitini asarak araç kullanmak, ehliyetsiz araç kullanmak ASLİ KUSUR DEGILDIR.

ÇEVRE BİLGİSİ:NOT: Katalitik konvektör; zehirli gazlarin zehirleyicilik özelligini azaltir.NOT: Bir bölgenin bitki topluluguna flora, hayvan topluluguna fauna denir.NOT: Ekzosdan disariya %3,5 ile %4,5 arasinda karbonmonoksit atilabilir.

14 Ağustos 2009 Cuma